Eklenme Tarihi : 29.08.2017
Okunma Sayısı : 451
Yorum Sayısı : 0
Etiketler
Ülkü AHISKA
Ülkü AHISKA
tarafından eklendi
Normal Üye
Paylaş
Son Köşe Yazıları
Site İstatistikleri

Takdir Edilmek

“İnsanın doğasındaki en derin prensip, takdir edilme isteğidir.”

William James

İnsanlar her yerde, evde, işte, okulda, övgü ve takdire ihtiyaç hissederler. Onlara, ihtiyaçlarını hissetmekte oldukları şeyleri verdiğimizde; bizim de onlardan istediklerimizi, -beceri olsun, iş gücü olsun, fikir ya da işbirliği- her ne olursa olsun almamızı sağlar. Böylece onlarında bize karşı cömert ve istekli davranmalarını sağlamış oluruz.

Bilinçli övgü ve takdir etmenin öğrenilmesi, kişileri motive etme gücümüze güç katar. Onları yeni hedeflere doğru, başarılara doğru teşvik eder. İyi niyet çerçevesi içinde başarının takdir edilmesi önemlidir.

Başarı yolunda ilerleyen insan her adımını, bilgelik ve olgunluk düzeyini de artırarak atar. Karşılaştığı durumlara göre de övmeyi de yermeyi de bilir. Ancak, ikisini de kararında yapma erdemine sahiptir. Bilinçli bir övgüye ağırlık verir. Bu erdemi kazanmada, ön yargılardan kurtulmanın payı büyüktür. Bu erdemli insanın ufku geniştir ve objektifinde insan vardır. Öyle ki, rakiplerinin başarısından dahi övgüyle söz eder.

Zihnindeki engellerden, ön yargılardan kurtulamayan insan, kendi elde ettiği başarıların da düşmanı olur. Övgüyü doğru şekilde algılamaz ve gerektiğinde de kullanamaz. Övgüyü öğrense dahi, bu engelleri ve ön yargılarıyla övgü ve takdiri, cimri bir tutumla saklar. Hatta övmeyi bilen insanlara bile soğukluk gösterir.

Başarı yolunda maşallah almak isteyen insan, övmeyi de sevmeyi de güzeli de iyiyi de doğruyu da takdir edebilmelidir.

Takdir etmeyi öğrenebilmek için olumlu davranışları övmeyi, olumsuzlukları eleştirmenin önünde tutmalıyız. Tabi övgünün dozajını kaçırıp da insanların şımarmamalarına dikkat etmeliyiz. Olumlu davranışları hatırlamayı, takdir etmeyi, önemli bir görev olarak görmeliyiz.

Hz. Ali buyuruyor ki; “Birisini övmede aşırı gitmeyin ve abartmayın” ve bir başka öğüdü ise şöyledir; “Çoğu insanlar methedilip övüldüğü için gurura kapılırlar.”

Ölçülü, yerinde övgü ve takdir, insanların gerçek değerlerini, hayallerini, isteklerini, kendilerini ortaya çıkarır.

Takdir duyguları ve bilinci gelişmiş, bunun sosyal bir varlık olan insanın hayatında su kadar önemli olduğunu bilen başarının adamı, proaktif bir düşünce yapısıyla olumlu ve art niyetsiz tüm davranışları takdir etmeyi öğrenmiştir. Bu davranışı, çevresindeki insanlarda pozitif bir etki ile değişim, gelişim ve daha iyiye ulaşma çabası meydana getirir. Eskiler, “Marifet iltifata tabidir” diyerek bu durumu veciz bir şekilde ifade etmişlerdir.

Takdir etmek, insanlarda bir aidiyet duygusu oluşturur. Bu aidiyet duygusu; kişilerin psikolojik ve duygusal yapıları itibariyle size, sosyal yapıları itibariyle içinde bulundukları guruba, çalışma hayatı itibariyle çalıştıkları yere ve işe yönelik olacaktır.

Takdir etme ve ödüllendirmenin farklı kavramlar olduğunun bilinciyle bunları birbirinden ayırmamız gerekir. Her yapılan doğru davranış açıkça takdir edilmelidir. Olağan üstü bir davranış ise ödüllendirilmelidir. Takdir edilmenin, övgünün oluşturduğu etki, insanların motivasyonlarını artırır.

Takdir etme ve övgü, bunu hak eden kişinin özellikleri de göz önüne alınarak yapılmalıdır. Örneğin; okumasını bilmeyen bir insanı yazılı olarak tebrik etmek olumlu bir etki yapmayacaktır.

Takdir etmek ve övgü, kişinin yaşamsal verimliliğini gözle görülür bir şekilde artırır.

Takdir Etmede Şu Özelliklere Uyulması Önemlidir

  • Hangi davranışın takdir edildiği net bir biçimde ifade edilmelidir: örneğin; “Bu raporda iyi bir,r iş çıkardınız” şeklindeki cümlede, hangi yönün takdir edildiği ifade edilmemiştir. Sadece üstün körü bir genelleme göze çapmaktadır. Oysaki kapsamını mı, süresini mi, getirdiği çözümleri mi, önerileri mi vs. takdir edildiği belirtilmelidir. Bunlar yapıldığında iyi ve istenen davranışlar tekrarlayacaktır.
  • Doğru kişi, doğru şekilde takdir edilmelidir: Bir ekip çalışmasının sonunda ortaya çıkan sonuçta payı en büyük olan kişi ayrıca takdir edilmelidir.
  • Zamanlama iyi yapılmalıdır: başarı ve takdir arasında zaman fazla olmamalıdır. Başarılı sonuç anında takdiri hak eder.
  • Sadece sonuçlar değil, süreçlerde takdir edilmelidir: Sonuçlar sadece o anki durumu ifade eder. Oysaki o sonuca gelene kadar da bir çok davranış ortaya konacaktır.

Övgü ve takdir, kişiye fark edildiğinin ve başarılı olduğunun mesajını verir. Bu mesaj, tüm insanların beklediği bir ihtiyaçtır. Övgü ve takdir, kişilere iyi bir geri bildirim yoludur. Övgü ve takdir aynı zamanda teşvik etmektir.

Övgü ve takdir etmeyi öğrendiğimizde, takdir ettiğimiz kişiye değerli olduğunu hissettiririz. İyi davranışların devamlılığını sağlarız.

Bunu yapmak, başarı için gerçek motivasyonu sağlar. Övgü ve takdir bilinçli yapılırsa kişide öz güven oluşturur.

İyiyi, güzeli, doğruyu, başarıyı, emeği takdir etmeyi öğrenmek demek, etrafınızda bir etki meydana getirmeniz anlamını taşır. Takdir ettiğiniz her kişiye öz güven aşılarsınız, istek aşılarsınız, daha iyi şeyler üretme arzusu aşılarsınız en önemlisi de var olduğunu hissetmesini sağlarsınız.

“Takdir, etkili bir güven geliştirme yöntemidir.” Zig ZAGLAR

Takdir etmeyi ve övgüyü öğrenip, bunları yerinde kullanmaya başladığınızda; akıllı insanların sizinle iyi ilişkiler kurmalarını, akılsız insanların da sizden uzaklaşmalarını sağlarsınız.

Övgü ve takdir, onaylamaktır. Kişiyi, davranışlarını, sonucu kabul etmek ve fayda sınıfına koymaktır. Bu onaylama, kişilerin duygularına basılmış bir mühür gibidir.

Takdir ve övgü, en nitelikli en etkili eğitim, motivasyon ve gelişim yöntemlerinden biridir. Kişinin ruhunda ve davranışlarında etkiler bırakır. Kişiyi daha iyi olmaya sevk eder.

Her insanın kendine karşı bir sevgi anlatışı vardır. Akıllı insan kendini sever, kendini geliştirmek ve olgunlaştırmak ister. Başkalarının da kendi şahsiyetini, yetenek ve potansiyelini fark etmesini, takdir etmesini bekler. Doğru davranışlarının fark edilmesi, takdir edilmesi, kişiyi yeni doğrulara yönlendirir ve olgunluğunu artırmak için teşvik eder. Takdir edilmemek ise, insanlarda olumsuz duyguların yeşermesine ve verimliliklerinin düşmesine sebep olur.

Başarılı insan, takdir ve övgüde her geçen an tecrübe sahibi olur. Çevresindeki insanlar, iyi, doğru ve güzel davranışlarının takdir edileceğini bilirler. Takdir etmeyi öğrenmiş olan kişi, kendine özgü metotları karşısındaki insan hakkındaki verilerle birleştirerek davranır.

“Övgü ve takdirini belirtme fırsatlarını kaçırma.”

Öğüt

Takdir ederken:

  • Takdiri hemen yapın.
  • Kesin bir ifadeyle takdir edin.
  • Neyi niçin ve hangi yönden beğendiğinizi söyleyin.
  • Kişiyi değil davranışı takdir edin. Böylece kişinin şımarmasını ve egosunun kabarmasını engellemiş olursunuz.
  • Samimi olun. Diğer insanların, kendisinin değerinin ve öneminin farkına varmış olan insanda takdir duyguları gelişmiştir. İçten yapılan bir takdir, rakiplerimizin dahi bize olan duygularını, güneşin bir buz küpünü eritmesi gibi eritir.
  • Abartılı takdir ve övgüden kaçının.

Övgünün memnuniyet verici ve teşvik edici olabilmesi için şu özellikleri taşıması gerekir:

Gerçekçi ve dürüst: Övgü olgulara dayanmalı ve sizin gerçek düşüncelerinizi yansıtmalıdır. Eğer insanlar ortalıkta birbirlerine asıl söylemek istediklerini söylemeden yağ çekerek dolaşırsa, övgü zamanla dejenere olarak boş bir gevezeliğe dönüşür.

Belli bir konuda: Övgü somut ve özgül bir konuya yönelik olmalıdır yani genel ve abartılı olmamalıdır. “Daima” ve “Hiçbir zaman” gibi genellemeler kaçınılmaz olarak yanlıştır. “Her şey mükemmel” gibi özele inmeyen iltifatlar, neyin gerçekte iyi olduğu ve neyin daha iyi olabileceği hususunda hiçbir fikir vermez.

Övgünün miktarı, sunulan hizmetle veya yerine getirilen görevle orantılı olmalıdır. Çok küçük bir işe gösterilen abartılı bir onaylama, kişide güvensizliğe yol açar.

Yüzyüze: İlke olarak, övgü insanların yüzüne karşı yapılmalıdır. Bir yönetici elemanlarıyla yüzyüze konuşmak zahmetine katlanmalı, bunu bir üçüncü kişiye bırakmayı düşünmemelidir.

İçten: Onaylama içten gelmelidir. Kendinizin yapmış olmayı istediğiniz bir işi yapan bir başkasını tebrik etmek çok zor olduğundan, bazı insanlar, övgülerini sözde alçak gönüllülük gösterileriyle, alaycı ve küçümseyici sözlerle karıştırırlar. Gözlerinde, kıskançlık ve haset alevi parlarken, dudaklarından olumlu sözler dökülür, sonunda tüm haz duyguları yok olur gider.

Sitedeki
Yazarın
Önceki YazıSonraki Yazı
Önceki YazıSonraki Yazı
( Takdir Edilmek başlıklı köşe yazı Ülkü AHISKA tarafından 29.08.2017 tarihinde sitemize eklenmiştir. Sitemizde yayınlanan yazının hukuki sorumluluğu , kullanılan materyaller ve yazının içeriği yazarlarına aittir.İzin alınmadan kaynak gösterilse bile sayfamızdaki eserler başka yerde yayınlanamaz. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. )
 
© 2008-2016 Edebiyat Evi | Eserlerin tüm hakları ve sorumluluğu eser sahiplerine aittir.